Rooftop solar : वाढत्या वीज बिलावर नियंत्रण मिळवण्यासाठी आणि पर्यावरणाची काळजी घेण्यासाठी महाराष्ट्र राज्य शासन आणि केंद्र सरकारने नागरिकांना रूफटॉप सोलर बसवण्यासाठी मोठी संधी उपलब्ध करून दिली आहे. ‘PM सूर्य घर: मुफ्त बिजली योजना’ आणि राज्याची विशेष ‘स्मार्ट’ (i-SMART) योजना या अंतर्गत सामान्य वीज ग्राहकांना फक्त ₹२,५०० इतके माफक शुल्क भरून सोलर यंत्रणा बसवता येणार आहे.
या दोन्ही योजनांमुळे घरगुती वीज ग्राहकांना ९५ टक्क्यांपर्यंत अनुदान मिळणे शक्य झाले आहे, ज्यामुळे सोलर इन्स्टॉलेशनचा खर्च मोठ्या प्रमाणात कमी झाला आहे.
राज्याची ‘स्मार्ट’ योजना: गरीबांसाठी मोठी सवलत
महाराष्ट्र राज्य शासनाने आणलेल्या ‘स्मार्ट’ योजनेचा सर्वात मोठा फायदा दारिद्र्य रेषेखालील (BPL) आणि ज्यांचा वीज वापर १०० युनिटपेक्षा कमी आहे, अशा ग्राहकांना मिळणार आहे.
- लाभ: या योजनेतून पात्र ग्राहक फक्त ₹२,५०० भरून सोलर योजनेचा लाभ घेऊ शकतात, कारण त्यांना ९०% ते ९५% पर्यंत मोठे अनुदान दिले जाते.
- इतर लाभार्थी: खुल्या आणि ओबीसी प्रवर्गातील ग्राहकांनाही ८०% पर्यंत अनुदान मिळू शकते, ज्यामुळे त्यांनाही मोठा दिलासा मिळाला आहे.
ऑनलाइन अर्ज प्रक्रिया: महाडिस्कॉम पोर्टलवर एक खिडकी योजना
सोलर अनुदानासाठी अर्ज करण्याची प्रक्रिया आता अत्यंत सोपी झाली आहे. केंद्र शासनाचे (PM सूर्य घर योजना पोर्टल) आणि राज्य शासनाचे ‘i-SMART’ पोर्टल यांचे एकत्रीकरण (Integration) करण्यात आले आहे. त्यामुळे ग्राहक महाडिस्कॉम (Mahadiscom) पोर्टलवरूनही अर्ज करू शकतात.
Rooftop solar अर्ज करण्याची सोपी प्रक्रिया
- पोर्टल भेट: महाडिस्कॉमच्या वेबसाइटवर ‘Apply for Rooftop Solar’ (रूफटॉप सोलरसाठी अर्ज करा) या लिंकवर क्लिक करा.
- ग्राहक क्रमांक पडताळणी: तुमचा ग्राहक क्रमांक (Consumer Number) आणि ओटीपी (OTP) वापरून मोबाईल नंबरची पडताळणी करा.
- माहिती पडताळणी: ग्राहक क्रमांकाशी जोडलेली तुमची सर्व माहिती (नाव, पत्ता) आपोआप घेतली जाईल.
- आधार पडताळणी: आधार लिंक असलेल्या मोबाईल नंबरवर आलेल्या ओटीपीद्वारे आधार सत्यापित करा. आवश्यक असल्यास पॅन कार्ड क्रमांक देखील प्रविष्ट करावा लागतो.
- योजना आणि क्षमता निवड: “PM सूर्य घर मुक्त बिजली योजना” निवडून तुम्हाला हवी असलेली सोलरची क्षमता (उदा. १ किलोवॅट) निवडा.
- अर्ज सादर: सर्व माहितीची खात्री करून ओटीपीद्वारे अर्ज सबमिट करा आणि अर्ज क्रमांक (Application Number) मिळवा.
- विक्रेता निवड: अर्ज सादर झाल्यावर, तुम्हाला तुमच्या क्षेत्रातील उपलब्ध विक्रेत्यांची (Vendor) यादी दिसेल, त्यापैकी एकाची निवड करून पुढील प्रक्रिया सुरू करावी लागते.
जास्तीत जास्त अनुदानाची मर्यादा
व्यक्तींसाठी असलेल्या वैयक्तिक छतावरील सोलर योजनेत १ किलोवॅट ते ३ किलोवॅट क्षमतेच्या सोलरसाठी अनुदान उपलब्ध आहे. ज्या ग्राहकांचा भार १ किलोवॅटपेक्षा जास्त आहे, त्यांना जास्तीत जास्त ₹७८,००० पर्यंत अनुदान मिळू शकते.
रूफटॉप सोलर अनुदान योजनेमुळे सामान्य वीज ग्राहकांना मोठा आर्थिक दिलासा मिळत असून, ऊर्जा क्षेत्रात आत्मनिर्भर होण्यासाठी हे मोठे पाऊल आहे.
पुढील योजना आणि प्रक्रिया
- फिजिबिलिटी रिपोर्ट: अर्ज सबमिट झाल्यानंतर विक्रेता एक-दोन दिवसांत व्यवहार्यता अहवाल (Feasibility Report) देईल.
- इन्स्टॉलेशन: त्यानंतर करार (Agreement) होऊन सोलर इन्स्टॉलेशनची (Solar Installation) प्रक्रिया पूर्ण केली जाईल.