ST NCMC Smart Card 2026 : महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाने (एसटी) विद्यार्थ्यांसाठी पारंपरिक कागदी बस पासची पद्धत बंद करून आधुनिक NCMC (National Common Mobility Card) स्मार्ट कार्ड प्रणाली लागू केली आहे. यामुळे शालेय विद्यार्थ्यांना आता सवलतीचा प्रवास अधिक सोपा, सुरक्षित आणि डिजिटल पद्धतीने करता येईल. सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे हे कार्ड शाळेतच मिळणार आहे. अधिकृत एजंट शाळेत येऊन नोंदणी पूर्ण करतील. त्यामुळे पालक आणि विद्यार्थ्यांना बाहेर जाण्याची गरज राहणार नाही.
NCMC स्मार्ट कार्ड म्हणजे काय?
NCMC हे रुपे (RuPay) आधारित एकाच कार्ड आहे. याचा उपयोग एसटी बस प्रवासासाठी सवलतीचा पास म्हणून करता येतो. याशिवाय काही ठिकाणी मेट्रो आणि बेस्ट बससाठीही हे कार्ड वैध आहे. कार्ड प्रीपेड स्वरूपात असल्याने त्यात पैसे रिचार्ज करून सहज प्रवास करता येतो. जुने कागदी पास आता हळूहळू बंद होत आहेत आणि नवीन शैक्षणिक वर्षापासून NCMC कार्ड अनिवार्य होत आहे.
विद्यार्थ्यांना कार्ड कसे मिळेल?
एसटी महामंडळाने स्पष्ट केले आहे की, शालेय विद्यार्थ्यांसाठी नोंदणी प्रक्रिया शाळांमध्येच सुरू आहे. अधिकृत परवानाधारक प्रतिनिधी किंवा एजंट प्रत्येक शाळेत जाऊन विद्यार्थ्यांची नोंदणी करतील. त्यामुळे विद्यार्थ्यांनी किंवा पालकांनी इतर कोणत्याही ठिकाणी (आगार, बसस्थानक किंवा एजंटकडे) स्वतंत्र नोंदणी करू नये. शाळेतच प्रक्रिया पूर्ण होईल.
नोंदणीसाठी आवश्यक कागदपत्रे
- सरल (SARAL) आयडी किंवा अपार (APAAR) क्रमांक (आधारशी जोडलेला असणे आवश्यक)
- शाळेचे बोनाफाइड प्रमाणपत्र (मुख्याध्यापकांकडून प्रमाणित)
- विद्यार्थी किंवा पालकांचा चालू मोबाईल क्रमांक
- आधार कार्ड (पडताळणीसाठी)
या कागदपत्रांची माहिती शाळेच्या मुख्याध्यापकांकडून प्रमाणित करून घ्यावी लागते. नोंदणी अर्ज एसटी महामंडळाच्या अधिकृत वेबसाइटवर मोफत उपलब्ध आहे. तो डाउनलोड करून भरून शाळेत सादर करता येतो.
कार्डची किंमत आणि वैशिष्ट्ये
नवीन NCMC स्मार्ट कार्डसाठी १९९ रुपये (GST सह) शुल्क आकारले जाते. कार्ड हरवल्यास किंवा बदलून घ्यायचे असल्यास शुल्क थोडे कमी असू शकते. कार्ड मिळाल्यानंतर त्यात पैसे टॉप-अप करून प्रवास सुरू करता येतो. कार्डवर QR कोड आणि इतर सुरक्षा वैशिष्ट्ये असल्याने दुरुपयोग होण्याची शक्यता कमी आहे.
नोंदणी प्रक्रिया थोडक्यात
- शाळेत अधिकृत एजंट येईल तेव्हा आवश्यक कागदपत्रे तयार ठेवा.
- सरल/अपार क्रमांक आणि मोबाईल नंबर द्या.
- बोनाफाइड प्रमाणपत्र सादर करा.
- शुल्क भरून नोंदणी पूर्ण करा.
- कार्ड काही दिवसांत शाळेतून किंवा नियुक्त ठिकाणाहून मिळेल.
महत्त्वाच्या सूचना
- सरल किंवा अपार क्रमांक आधारशी लिंक नसल्यास आधी ते लिंक करून घ्या.
- नोंदणी केवळ अधिकृत एजंटकडूनच करा. अनधिकृत व्यक्तींकडे जाऊ नका.
- कार्ड मिळाल्यानंतर ते सक्रिय करून रिचार्ज करणे आवश्यक आहे.
- सवलत मिळविण्यासाठी कार्ड बरोबर ठेवा. कार्ड नसल्यास पूर्ण भाडे आकारले जाऊ शकते.
ही प्रणाली विद्यार्थ्यांसाठी खूप सोयीची आहे. एकदा कार्ड मिळाले की दर महिन्याला नवीन पास काढण्याची गरज राहणार नाही. प्रवास अधिक जलद आणि पारदर्शक होईल. शाळांनी आणि पालकांनी या प्रक्रियेत सहकार्य करावे, जेणेकरून सर्व पात्र विद्यार्थ्यांना वेळेवर कार्ड मिळेल.